Elektronik kontrollü ayarlanabilir koltuk sistemleri

Taşıtlarda, özellikle otomobillerde, ön koltukların sürücü veya yolcunun vücut yapısına bağlı olarak ayarlanabilmesi istenir. Bu işlem klasik taşıtlarda mekanik olarak ve sürücü veya yolcunun müdahalesiyle yapılmaktadır. Mekanik pozisyon ayarlamada koltuğun, öne-arkaya, aşağı-yukarı ve koltuk yaslanma kısmının yani arkalığın/sırtlığın açısal pozisyonunun değişimi söz konusudur. Bu da genel olarak koltuğun bir ray mekanizması üzerinde kaydırılması ya da mekik hareketi denilen açısal yer değiştirmesi ile sağlanır.
Koltukların pozisyon ayarı bir elektronik kontrol ünitesi kullanılarak çok daha kolay bir şekilde sağlanabilmektedir. Özellikle sürücü koltuğundaki bu sistem bir konfor sistemi olduğu kadar yüksek hızlarda pozisyon değişimine izin vermediğinden bir güvenlik sistemi olarak da düşünülebilir. Elektronik kontrol sistemi hafızasına kaydedilmiş farklı koltuk pozisyonları farklı kombinasyonlarda çalıştırılabilmekte ve sürücünün kumnada panelindeki tuşlara dokunmasıyla istenilen pozisyon elde edilebilmektedir.
Elektronik kontrollü koltuk sisteminde, kontrol modülü sinyalleri mikroişlemciye gönderilmekte ve işlemci hafızasında kayıtlı kombinasyona göre koltuk pozisyonunu değiştirmek üzere hareket elemanı olan elektrik motorlarına sinyal göndermektedir. Gönderilen sinyal bir yükselticiden geçirilerek güç kaynağından ilgili motora veya motorlara akım gönderilmesini sağlar. Motorlar genel olarak kramayer dişli mekanizmasıyla hareketi gerçekleştirirler. Koltuk pozisyonunun ne oranda değiştiğini izleyen birer potansiyometrik sensör geri besleme sensörü gibi çalışarak, gerçekleşen pozisyon değişimini mikroişlemciye aktarır. Bu sistemlerin sürücü tarafından kontrol edilmesinde iki ayrı durum mekanizması söz konusudur. Birincisi, mikroişlemci hafızasında kayıtlı pozisyonları (farklı vücut yapılarına göre kaydedilmiş en az dört pozisyon) gerçekleştiren tuşlara dokunulduğunda, bu belirli hareketleri gerçekleştiren otomatik kontrol durumudur. İkincisi ise, mikroişlemci hafızasındaki belirli pozisyonlar dışında, tuşlara basılarak kontrol edilebilen ve sürücünün istediği herhangi bir pozisyonun elde edilmesini sağlayan elle kontrol durumudur. Elle kontrol tuşlarına basıldığında, tuşa dokunma ile motorun sürme hareketi başlar ve tuş bırakıldığında motor durur. Dolayısıyla tuşa basılma miktarı ile koltuk hareketi orantılı olur. Bu hareketler için üç ayrı tuş (öne-arkaya hareket, aşağı-yukarı hareket, koltuk arkalığının/sırtlığının açısal pozisyonu) kullanılmaktadır.
Kaynak: Doç. Dr. Metin GÜMÜŞ, Oto ElektroniğiDers Notları, 2009-2010.

Dr. Abdullah DEMİR

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1999 yılında yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tez çalışmasıyla doktor oldu. Demir, İBB - İstanbul Otopark İşletmeleri (İSPARK) AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 2011 yılında Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent olarak göreve başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış makale çalışmaları bulunmaktadır. Ayrıca “Güç Aktarma Organları”, “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 40 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü” gibi yayınları da bulunmaktadır. www.otoguncel.com web sitesinin editörlüklerini yürüten ve wushu spor dalında uluslararası hakem olan Demir, evli ve iki çocuk babasıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir