İstanbul’daki trafik sorununa karınca modeli: Sabır ve C2C yaklaşımı nedir?

 
Hiç birkaç dakikanızı ayırıp karıncaların nasıl çalıştıklarını izlediniz mi? Küçükken çoğumuz bu eyleme ortak olmuşuzdur ancak kendi ağırlıklarının 50 katını taşıyabilen bu böceklerin binlercesinin hiçbir ’trafik sıkışıklığı’ yaşamadan nasıl ilerleyebildiklerini anlayabildik mi acaba?
Karmaşık bir yapıya sahip olan kainat, temelde birbiri ile uyum içinde çalışan mekanizmalarla hareket ediyor. Karınca topluluğu, çekirge ve kuş sürüsü, göç eden vahşi hayvanlar, sayıları milyonları bulan gruplar olmalarına rağmen çoğu zaman tek bir bireymiş gibi hareket edebiliyorlar. Koordinasyon mekanizmaları oldukça gelişmiş olan bu canlılara baktığımız zaman, insanlar için aynı şeyi söyleyebilmek çoğu zaman pek mümkün olmayabiliyor.

İnsanoğlunun farklı görüşlere sahip olması, fikir ayrılıklarına yol açtığı için sürü psikolojisinde hareket etmeyen bireyler, topluluk söz konusu olduğunda dahi kişisel hareket etme eğilimi gösterebiliyorlar. Tabi ki çok uç noktalarda durum değişkenlik gösterebiliyor ancak genel olarak bakıldığında durum böyle. Bunu insanların trafikte sergiledikleri tutumu göz önüne alarak söyleyebilmek mümkün. Fakat doğada yaşayan canlılara genel olarak baktığımızda, karıncaların organize olabilme yeteneği kusursuz bir şekilde işliyor.
 
Karıncaları izleme fikri kulağa sıkıcı gelse de bunu meslek olarak yapan bir araştırma ekibi, 8 yıldır karıncaların davranışlarını takip ediyor. Sidney Üniversitesi’nden Audrey Dussutour’un başkanlık ettiği araştırma ekibi, ağaç dalından ince bir çubuk üzerinde dahi çift yönlü olarak çalışmalarına rağmen hiçbir şekilde duraksamadıklarını söylüyorlar. Ekip aynı zamanda, hiçbir “böceksel zincirleme kazaya” sebebiyet vermeden ilerleyen karıncaların kullandıkları bu yöntemin trafikteki otomobiller için de geçerli olabileceğini düşündüklerini söylüyor. Peki, bu yöntem İstanbul trafiğine çözüm olur mu?

Üniversitedeki araştırmacıların yaptığı 8 yıllık çalışma sonucu karıncaların bu başarısının temeli “sabır”a dayanıyor. Çünkü hızla yol alan “yüksüz” bir karınca, yavaş giden yüklü bir karıncanın arkasında kaldığında onu geçmek yerine yavaş ilerlemeyi tercih ediyor. Daha sonra yüklü karınca hızlı hareket eden diğer karıncalara en müsait yerde yol veriyor. Her bir karınca sadece trafik durumunu yönlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda yol hakkında birbirlerine bilgi akışı da sağlıyorlar. Karıncaların izledikleri bu yöntemden yola çıkarak bir algoritma hazırlayan araştırmacılar, çok araçlı bir navigasyon sistemi geliştirmek için kolları sıvamışlar. Bu sistemin 50 yıldır dillerden düşmeyen sürücüsüz otomobil fikrinin hayata geçmesi açısından da büyük önem taşıması bekleniyor. Bu sayede binlerce sürücüsüz otomobil birbiriyle haberleşerek, kaza yapmadan ve trafik sıkışıklığına neden olmadan yol alabilecek.
Kaynak: Yazı “Trafiği karıncalar ile çözecekler” haberinden yorumlanarak hazırlanmıştır.
 

Dr. Abdullah DEMİR

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1999 yılında yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tez çalışmasıyla doktor oldu. Demir, İBB - İstanbul Otopark İşletmeleri (İSPARK) AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 2011 yılında Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent olarak göreve başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış makale çalışmaları bulunmaktadır. Ayrıca “Güç Aktarma Organları”, “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 40 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü” gibi yayınları da bulunmaktadır. www.otoguncel.com web sitesinin editörlüklerini yürüten ve wushu spor dalında uluslararası hakem olan Demir, evli ve iki çocuk babasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir