Hüseyin Yayla osmanli-esnaf

Published on Temmuz 17th, 2012 | tarafından H. Hüseyin YAYLA

15

Biz Adam Satmayız!

Sevgili Otogüncel Okurları,

Öncelikle bugünden itibaren bu sayfadan sizlerle buluşacak olmaktan büyük bir mutluluk duyduğumu bilmenizi isterim. Bu imkanı bizlere sağlamış olan saygıdeğer hocamız Dr. Abdullah Demir’e ve tüm Otogüncel ekibine teşekkür ederim. Buradan sizlere bilgi aktarımı yaparken özellikle Türkiye’nin satış konusuna nasıl baktığını ve otomotiv sektöründe satışın tüm yönlerini, gerek kitabî gerekse yaşanmışlıklardan yola çıkarak aktarmayı ve örneklendirmeyi düşünüyorum. Umarım hepimiz için keyifli bir serüven olur…

* * *

Bizim milletimiz satış olayına hiç hevesli değil, satmayı sevmiyor. Bizim gelenek ve göreneklerimizde hediye etmek, sunmak, gönülden vermek var ama satmak yok. Hatta satmak olayına öyle bir bakış açımız var ki literatüre girmiş olan “adam satmak” diye bir tabirimiz bile var. Adam satmak kötüdür. Satan kişi toplum tarafından dışlanır, yerilir, yerden yere vurulur. En küçük bir olayda bile hemen “Biz adam satmayız” deriz. Olay küçüktür ama sonuçları büyük olabilir. Biz Türkler ağzı yanınca yoğurdu üfleyerek yeriz. Bu yüzden halkın diline dolanmıştır. “Biz adam satmayız.”

Bizde en zor şey, bir hizmetin bedelini belirlemektir. Eskiden imece usulü eş-dost, akrabaya yardım edilir ve yapılan iş yardımının karşılığı bir tas soğuk ayran veya komposto ile ödüllendirilir, akşam yemeği ise ziyafet yerine geçerdi.

Türk milletinin parayla işi olmaz. O kadar ki “Para nedir ki? Elinin kiri, yıkarsın geçer.” denilmiştir. Hatta yaptığı her işe para isteyenlere “paragöz” denir ve şeytanla işbirliği yaptığına inanılırdı. “Bunun derdi, tasası para. Para için yapmayacağı şeytanlık, kötülük yok.” denilirdi.

Bu sebepledir ki esnaf para almaktan, para istemekten utanırdı.

Bir iş yaptırırsınız ve:

–        Borcumuz nedir? diye sorarsınız.

Cevap:

–        Ne borcu abi, bizden olsun, derler.

Israr edersiniz…

–        Olur mu ya? Hadi söyle bi şeyler, nedir borcum, dersiniz.

Utana, sıkıla:

–        At bi siftah, derler.

Uzatırsınız, küçük bir meblağ banknot ve:

–        Yeter mi, diye sorarsınız.

–        Allah bereket versin, derler.

Alır sakalına sürer ve cebine sokar, yüzünde muzip bir gülümseme ile…

Ama satmazlar…

Otomotiv sektörüne sonradan giren kiralama, birbirine yabancılaşan şehir yaşamına ayak uyduran insanlardan kaynaklanmıştır.  Biz Türklerde kiralama yoktur. Bizde “ödünç” vardır. Hatta eskiden anahtar masanın üzerinde durur, ihtiyacı olan gelip sormadan alırdı. Eğer şoförlüğü yoksa bir de üstüne şoför tahsis edilir, gideceği yere kadar götürülür, işi çok uzun değilse kapının önünde araç içinde beklenir, eğer uygunsa içeriye davet edilir, ikramda bulunulur, sonra geriye dönülürdü. Yakıt parası teklif edilirdi ama dövsen daha iyi…

–        Ayıp ediyorsun abi, lafı mı olur, diye cevap verilir, biraz daha ısrar ederseniz, kaşlar çatılır.

–        Sok abi paranı cebine, burada senin paran geçmez, diye terslenirsiniz.

–        Ben sana gelsem sen benden para mı alacaksın, derler.

İnsanlık öldü mü?

* * *

Selçuklular zamanında yapılan hanlarda, konaklama devlet tarafından karşılanırmış. Gelip geçen tüccarlar en iyi şekilde ağırlanır, yer-içer, yatar para ödemezmiş. Hancı faturayı devlete keser, devlet de ödemeyi yaparmış. Bu sebepledir ki Otelcilik ve Turizm, ülkemizde en hızla büyüyen ve kurumsallaşan, belli standartlara dayanan bir sektör olmayı başarmıştır. Büyük otelleri bir kenara ayırıyorum ama küçük aile işletmeleri olan pansiyonlar ve motellerde de misafirperverlik ön plana çıkarak, birçok hizmet ve ikram bedelsiz olarak işletme sahibi ailenin gönlünden koparak bizlere ulaşmaktadır. Kendi sofrasına davetlerden başlayıp, bahçedeki sebze ve meyvelere kadar her türlü ikram ve hizmet bedelsiz olarak misafirperverliğin bir örneği olarak günümüzde halen yaşanmakta ve yaşatılmaktadır.

Bu sebepledir ki kısa sürede çok zengin olabilen küçük işletmelerin haberleri dünya gündemine sıklıkla otururken günümüz Türkiye’sinde bunun örneklerine halen rastlanamamaktadır.

Tags: , , , , ,




Üste Git ↑