Aşınma nedir ve aşınma mekanizmaları nelerdir?

Karşılıklı çalışan parçalardan değiştirilmesi kolay olanını daha çabuk aşınan bir malzemeden yapmak suretiyle diğerinin ömrünü uzatmak, aşınma olayının sağladığı teknik çözümlerden biridir. Aşınma, yüzeyler arasındaki sürtünme hareketinin tekrar sayısına, genliğine ve yüzeyler arasındaki temas basıncına bağlıdır. Büyüklüğü ne olursa olsun, kayma meydana geldiğinde hasarın mutlaka meydana geleceği ve kayma genişliğinin büyümesiyle de artacağı saptanmıştır. Bir aşınma olayının gerçekleşmesi için genellikle beş başlangıç şartı aranır. Bunlar; ana cisim, ara cisim, karşıt cisim, yük ve harekettir [1].
Araştırmacılar altı tip aşınma üzerinde durmaktadırlar. Bunlar; adhesif aşınma, abrasif aşınma, yüzey yorulması, tribo-kimyasal reaksiyonlar (korozif aşınma), erozyonla ya da vurma/darbe tesiriyle (perküsyonla) aşınma, elektriksel arkla aşınmadır.Kazımalı (Fretting) aşınma ve kazımalı korozyon da yaygın olarak rastlanılan bir diğer aşınma türüdür. Bu aşınma türleri genel olarak adhesif, korozif ve abrasif aşınma türlerinin kombinasyonudur. Genellikle endüstride karşılaşılan üçte iki aşınma türü, adhesif ve abrasif aşınma mekanizmasından dolayı oluşur [2].
Aşınma; dinamik parametrelerden, çevreye bağlı unsurlardan ve malzeme özelliklerinden meydana gelen bir tribo-sistemde nispeten küçük bir değişme ile aşırı derecede değişir. Aşınma bir malzeme özelliği değildir. Aşınma bir sistem cevabıdır [2].

Kaynaklar:
Karagöz, Y., “Metallerde Aşınma Yorulması”.
Kato, K., Adachi, K.,  “Wear Mechanisms”, in Modern Tribology Handbook 1, Press LLC, (2001).

Dr. Abdullah DEMİR

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1999 yılında yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tez çalışmasıyla doktor oldu. Demir, İBB - İstanbul Otopark İşletmeleri (İSPARK) AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 2011 yılında Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent olarak göreve başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış makale çalışmaları bulunmaktadır. Ayrıca “Güç Aktarma Organları”, “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 40 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü” gibi yayınları da bulunmaktadır. www.otoguncel.com web sitesinin editörlüklerini yürüten ve wushu spor dalında uluslararası hakem olan Demir, evli ve iki çocuk babasıdır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir