“Seçici Katalitik İndirgeme (SCR)” metoduyla emisyon kontrolü - OtoGüncel Oto Haber Sitesi

Teknik Bilgiler no image

Published on Temmuz 26th, 2011 | tarafından Dr. Abdullah DEMİR

0

“Seçici Katalitik İndirgeme (SCR)” metoduyla emisyon kontrolü

Düşük çalışma sıcaklıkları ve verimliliği gibi avantajlarından dolayı SCR en çok tercih edilen yöntemdir. SCR teknolojisi sabit kaynak emisyonlarının indirgenmesinde 1980’den beri başarıyla kullanılmaktadır. Seçici denilmesi, NOx’in indirgen maddelerle (kurum, hidrokarbon, amonyak ve üre) katalitik indirgenme tepkimesinin, indirgen maddelerle oksijenin tepkimesine göre daha tercihli olmasındandır.
SCR sistemlerde katalizör olarak genellikle metal oksitler (örneğin vanadyum), metal iyonu değişmiş zeolitler (örneğin Cu-ZSM5) ve soy metal esaslı katalizörler (örneğin Pd-Al2O3) kullanılmaktadır. 
Katalizör olmadan indirgen madde kullanılarak kabul edilebilir ölçüde NOx indirgenmesi ancak 800-900 ºC sıcaklık aralığında gerçekleşirken, katalizör kullanıldığında ise indirgen madde ile NOx arasındaki reaksiyon 150-550°C aralığında gerçekleşmektedir.
SCR sistemlerde indirgen madde olarak, dizel kurum partikülleri, hidrokarbonlar, amonyak ve üre kullanılarak NOx indirgenmesi gerçekleştirilmektedir. Halihazırda SCR teknolojisinin ticari olarak uygulamalarında sadece üre/amaonyak yardımlı seçici katalitik indirgenme (NH3-SCR) katalizörleri kullanılmaktadır. Bu teknoloji şu anda çoğu Avrupa ağır hizmet dizel kamyonları ve otobüs üreticileri tarafından tercih edilen bir teknoloji haline gelmiştir. Amerika’da ise hem hafif hizmet hem de ağır hizmet tipi dizel taşıt üreticileri tarafından gelecek emisyon standartlarının karşılanması için yaygın bir kullanıma sahiptir. Hatta hafif hizmet tipi dizel araç üreticilerinden birkaçı şimdiden gelecek üretimlerinde SCR sistemlerini
kullanacaklarını göstermişlerdir.
SCR katalizörlerinin diğer sistemlere göre avantajlı yanlarından birisi geniş sıcaklık aralığında çalışabilmesidir. SCR sistemleri, 200-600ºC arasında aktif çalışabilmektedirler. Şimdiki SCR sistemleri, sabit durum şartlarında %90’nın üzerinde NOx indirgemesini başarabilmektedir.
Bu sisteminin en büyük dezavantajı ise, oldukça karışık bir kontrol sistemine gereksinim duymasıdır. Mobil uygulamalardaki dizel motorları çok değişken şartlarda çalışmaktadır. Kontrol sistemi, değişen çalışma şartlarına uymak için sürekli olarak enjekte edilen indirgen madde miktarını ayarlamalıdır. SCR katalizörünün aktivitesi, uygun ön oksidasyon katalizörünün yerleştirilmesiyle büyük ölçüde artırılabilir.
Kaynak: Alaattin Osman Emiroğlu ve Osman Eldoğan’ın “Fakir Yanmalı Benzin Motoru Ve Dizel Motorlarında Oksijen Fazlalığında Azotoksitlerin Hidrokarbonla Seçici Katalitik İndirgenmesi (HC-SCR)” (10. Uluslararası Yanma Sempozyumu, Sakarya, 9-10 Ekim 2008) konulu makalesinden derlenmiştir.



Yazar Hakkında

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1996-1999 yılları arasında “Toplu Taşım Araçlarında Otomatik Vites Kutusu Uygulaması ve İşletme Maliyetlerine Etkisi” konulu tez çalışmasıyla yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tezi vererek doktor unvanını aldı. Demir, İSPARK AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 17.11.2011 tarihinde Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent unvanıyla öğretim üyeliğine başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış 30 makale çalışması bulunmaktadır. Ayrıca “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 52 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü” gibi yayımları da bulunmaktadır. Haftalık Otohaber dergisinde yaklaşık 4 yıl süre ile teknik danışmanlık ve okur soruları editörlüğü, www.otomotivbilgi.com web sitesinde yayımlanmış 43 haftalık yazısı, www.otoguncel.com ve www.nenedir.net web sitelerinin editörlüklerini yürütmektedir. Aynı zamanda Wushu spor dalında hem Uluslararası Hakem hem de Merkez Hakem Kurulu Üyesi’dir. Uluslararası Wushu Sanda Hakemlik Kuralları Tercümesi gibi yayımları olan Demir, İngilizce bilmektedir. Evli ve bir çocuk babasıdır.


Üste Git ↑