Full elektrikli araç - OtoGüncel Oto Haber Sitesi

Teknik Bilgiler no image

Published on Temmuz 30th, 2011 | tarafından Dr. Abdullah DEMİR

0

Full elektrikli araç

Full elektrikli araçlar 20. yüzyılın başından beri bilinmekte, sessiz ve temiz sürüş gerektiren birçok uygulamada da yerini almış görünmektedir. Bu uygulamaların başlıcaları kapalı ve büyük mekanlarda ulaşım sağlayan araçlar ve “forklift”lerdir. Sabaha karşı dağıtım yapan araçlar ve golf araçları yine EV örnekleri arasındadır. 
Günümüzde başlıca iki elektrik makine türünün öne çıktığı görülmektedir. Bunlar Asenkron Makine ve Fırçasız Doğru Akım Makineleridir. Elektrik makinesinin girişinde kullanılan güç elektroniği devresi yapı olarak bir evirici niteliğinde olmakla birlikte, her iki motor için tamamıyla farklı çalışma durumları söz konusudur. Kontrolün türü de çeşitlenebilir. Asenkron motor için vektör kontrol ve doğrudan moment kontrolü yöntemleri daha çok kullanılmaya başlanmıştır. Fırçasız doğru akım makinesi için sensörsüz kontrolün yaygınlaşmaya başladığını ifade etmek yanlış olmayacaktır [20].
Aracın hızlanması sırasında motor konumunda çalıştırılan elektrik makinesi frenleme süresince jeneratör konumuna geçirilir ve elektrik enerjisi üretmesi sağlanır. Böylece bir taraftan araç yavaşlatılırken diğer taraftan üretilen elektrik enerjisi de aküde depolanır.
Tümü Elektrikli Araç uygulamalarının en zayıf yanı akü teknolojileridir. Akülerin anlık enerji verme yeteneklerinin sınırlı oluşu, doldurulmalarının uzun zaman alması, ağırlık ve hacimlerinin küçültülememiş olması ve tüm sistem maliyetinin yüksekliği, bugün elektrikli araç teknolojisinin ticari bir başarı sağlayamamış olmasının başlıca nedenidir. Akü teknolojisine destek olarak, özellikle ani yüksek akımları verebilmek ve çok kısa zaman içinde yeniden dolabilme özellikleri bulunan süper kapasitörler geliştirilmiş bulunmaktadır. Birkaç deney aracına takılmış olmasına karşın, süper kapasitör ile aküye destek olan veya akünün tamamen yerini alan topolojiler, gerek performans yönünden gerekse maliyet açısından henüz istenen düzeye ulaşamamıştır. Üzerinde çalışılan ve ümit vadeden gelişmelerden birisi olarak görülmektedir.
Elektrikli araçlar için en büyük beklenti elektrik enerjisinin yakıt pilleri tarafından araç üzerinde üretilmesidir. Bilindiği gibi yakıt pillerinde, Hidrojen ve Oksijen elektrokimyasal reaksiyona girer ve bunun sonucunda bir yandan elektrik enerjisi üretilirken ısı enerjisi de meydana gelir. Meydana gelen sıcaklığın 70-80 oC civarında olması nedeniyle PEM teknolojisi uygulamaya en uygun teknoloji olarak belirmiştir.
Bu gün için Avrupa, ABD ve Japonya’da yakıt pili/hücresi ile çalışan birçok araç, deney amaçlı olarak kullanıma alınmıştır. Henüz piyasada satılan bir ürün bulunmamaktadır. Yakıt pili teknolojisinin en zayıf yanı hidrojenin üretilmesi, depolanması ve taşınmasındadır. Bu sorunların çözümünün çok kısa bir süre içinde gerçekleşemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durum otomotiv firmalarının karma elektrikli araç teknolojisine daha çok yönelmelerine yol açmıştır.
Kaynak: R. Nejat Tuncay ve Özgür Üstün’ün yazmış olduğu “Otomotiv Elektroniğindeki Gelişmeler” konulu makalesinden derlenmiştir (Derleme Tarihi: 18/05/2011).



Yazar Hakkında

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1996-1999 yılları arasında “Toplu Taşım Araçlarında Otomatik Vites Kutusu Uygulaması ve İşletme Maliyetlerine Etkisi” konulu tez çalışmasıyla yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tezi vererek doktor unvanını aldı. Demir, İSPARK AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 17.11.2011 tarihinde Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent unvanıyla öğretim üyeliğine başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış 30 makale çalışması bulunmaktadır. Ayrıca “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 52 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü” gibi yayımları da bulunmaktadır. Haftalık Otohaber dergisinde yaklaşık 4 yıl süre ile teknik danışmanlık ve okur soruları editörlüğü, www.otomotivbilgi.com web sitesinde yayımlanmış 43 haftalık yazısı, www.otoguncel.com ve www.nenedir.net web sitelerinin editörlüklerini yürütmektedir. Aynı zamanda Wushu spor dalında hem Uluslararası Hakem hem de Merkez Hakem Kurulu Üyesi’dir. Uluslararası Wushu Sanda Hakemlik Kuralları Tercümesi gibi yayımları olan Demir, İngilizce bilmektedir. Evli ve bir çocuk babasıdır.


Üste Git ↑