Teknik Bilgiler no image

Published on Mart 9th, 2010 | tarafından Dr. Abdullah DEMİR

0

1.3 multijet 75 HPlik motora hangi ara beyin takılmalı?

Ara beyini takıp takamayacağınız seçilecek ara beyne bağlı olarak üç hususa bağlı. Bunlardan birincisi seçilen ara beynin montaj kılavuzunun (instruction book ya da montage guide) yeterli anlatımı ve şematik montaj şeklini verip vermediği, ikincisi takılacak ara beynin kalibrasyon ayarı gerektirip gerektirmediği ve sonuncu olarak sizin uygulama beceriniz. Ama şunu açık yüreklilikle söylemeliyim ki iyi hazırlanmış montaj kılavuzu iyi bir yöntem haritasıdır. Bu durumda takmamanız için bir sebep yok. Ayrıca bazı sistemlerin kolay montaja müsait olması da ek bir avantajdır.
Fiatlarda kullanılan common rail motorlara uygulanan ara beyinler temelde iki çeşittir. Birinci sistem, rail (müşterek/ortak hat) basınç sensörünün motor kontrol ünitesine ilettiği basınç sinyalini değiştirerek ortak hatta normalden biraz daha fazla basınç bulunmasına sebep olması. Böylelikle enjektörün açık kaldığı zaman içerisinde püskürttüğü yakıt bir miktar artar. Püskürtme daha yüksek basınç ile gerçekleşeceğinden daha şiddetli bir yanma oluşur. Bu sistem ikincisine nazaran daha fazla ekstra tork kazandırır. Turbonun devreye girmeye başladığı motor devri daha aşağılara çekilir. Özellikle düşük hacimli dizel motorlarda çok can sıkan turbo devreye girene kadar ki ölülük bu sistem ile bir hayli azalır. İkinci sistem enjektör soketlerinden sisteme dahil edilir ve modül, enjektörler ile motor EKÜsü arasında bir köprü olur. Motor EKÜsünün enjektörlere gönderdiği püskürtme sinyallerini belirli pariteler doğrultusunda optimize ederek püskürtme zamanını ve miktarını tekrar düzenler. Böylece beraberinde ekstra güç ve tork getirir. Bu sistem birincisine kıyasla daha fazla güç kazandırır fakat multijet motorlarda püskürtme zamanlarının ve miktarlarının ayarlanması kompleks olarak yürüdüğünden bu uygulama önerilmez.
2006 model 1.3 multijet 75 için en etkili sistemlerden biri “DTE system”diğeri ise “KLPI150 ile KLPI151 kodlu RAPID- EXP”ara beyin uygulamasıdır. DTE, küçük ve hafif tasarımlıdır. Çoğu parça 10-20 dakika arasında yerleştirilebilir ve tüm parçalar ortalama motor bilgisine sahip bir kişinin kolayca kurabileceği şekilde tasarlanmıştır ancak istenirse DTE ilgili yetkilileri tarafından da kurulabilir. Montaj, Türkiye içindeki yetkili DTE dağıtımcıları tarafından yapılır. Türkiye içindeki dağıtımcıları tarafından yapılan her montajda, emin olmanız için satın almadan önce denemenize izin verilir. Başka bir araca yerleştirmek için ya da farklı bir nedenle DTEyi çıkarmak, kurulumu kadar kolaydır. Çok basit bir yöntemle montajı yapılabilen bu ek beyinlerden, ek bir güç ve moment elde edilebilir. Günümüze kadar yapılan uygulamalarda da çok başarılı sonuçlar alınmış ve herhangi bir sorun da yaşanmamıştır. İstendiğinde araç içine konumlandırılan bir ışıklı kumanda düğmesi aracılığı ile de sistem devre dışı bırakılabiliyor. Bu tür ara beyin uygulamalarında ilgili araçların modülasyonu ara beyne yüklenmiştir.
Sözü yormadan sadede gelirsek: Ara beyin uygulamaları motorlara çok kolay monte ve demonte edilebilir. Sistemi genelde devreye alıp çıkartmak için sürücü mahallinde bir kumanda anahtarı bulunur. Bazılarında sistemi birkaç modda çalıştırabilmek için çok konumlu anahtarlar (multi-position switch) bulunabildiği gibi bazı modüllerde uzaktan kumandalar dahi kullanılmaktadır. Ara beyin uygulaması ya da chiptuning için benim kişisel kanaatim aracın ve motorun doğal dokusunu değiştirmemektir. En sağlıklı yaklaşım budur. Şayet ara beyin uygulaması yaptıracak olursanız, üreticisinin yetkili servislerine bu işlemi yaptırmanız gerekmektedir. Çünkü bir çok ara beyin uygulamasında yazılımla kalibrasyon gerekmektedir. Bir başka konu da bu uygulamalardan sonra aracın aktarma organlarına normalden biraz daha fazla yüklenilmesine neden olunacağından aracınızın periyodik bakımlarından biraz daha fazlasını yaparak periyodik bakımların periyotlarını aşağı çekmek suretiyle, motor ve aktarma organlarının korunması gerekir. Güç ve moment artırımlarında %15 artışın üzerine çıkılması motorun parçalarında daha fazla gerilmelere, aşınmalara ve deformasyonlara sebep olabilir. Yani güç ve tork artışı motorun sağlığını bozabilir.

Tags:



Yazar Hakkında

1973 yılında Trabzon’da doğdu. İlk, orta ve liseyi Trabzon’da tamamladı. 1992 yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümünü kazandı. 1996 yılında Otomotiv Öğretmeni olarak mezun oldu. 1996-1999 yılları arasında “Toplu Taşım Araçlarında Otomatik Vites Kutusu Uygulaması ve İşletme Maliyetlerine Etkisi” konulu tez çalışmasıyla yüksek lisansını tamamladı. 1997-2000 yılları arasında Marmara Üniversitesinde Araştırma Görevlisi olarak çalıştı. 2009 yılında Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsünde “Fren Disklerine Uygulanan Kaplamaların Frenleme Performansına Etkisinin Deneysel İncelenmesi” konulu tezi vererek doktor unvanını aldı. Demir, İSPARK AŞ’de sırasıyla, Teknik İşler Şefi, İşletmeler Müdürü, Etüt Plan ve Proje Müdürü, Etüt ve Planlama Müdürü olarak çalıştı. 17.11.2011 tarihinde Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde Yardımcı Doçent unvanıyla öğretim üyeliğine başladı. Başta otomotiv olmak üzere, güç aktarma organları, alternatif yakıtlar, ulaşım ve otopark yönetimi alanlarında ulusal ve uluslararası dergilerde, kongre ve sempozyumlarda yayımlanmış 30 makale çalışması bulunmaktadır. Ayrıca “Otopark Uygulamalarında Teknoloji, Çevre ve Emniyet Faktörleri”, 52 bin kelimelik “Otomotiv ve Temel Teknik Bilimler Sözlüğü”, 2500 kelimelik “Otopark Endüstrisi Sözlüğü”, 11 bin kelimelik “Sistem Sistem Otomotiv Teknik Terimler ve Terminolojiler Sözlüğü” gibi yayımları da bulunmaktadır. Haftalık Otohaber dergisinde yaklaşık 4 yıl süre ile teknik danışmanlık ve okur soruları editörlüğü, www.otomotivbilgi.com web sitesinde yayımlanmış 43 haftalık yazısı, www.otoguncel.com ve www.nenedir.net web sitelerinin editörlüklerini yürütmektedir. Aynı zamanda Wushu spor dalında hem Uluslararası Hakem hem de Merkez Hakem Kurulu Üyesi’dir. Uluslararası Wushu Sanda Hakemlik Kuralları Tercümesi gibi yayımları olan Demir, İngilizce bilmektedir. Evli ve bir çocuk babasıdır.


Üste Git ↑