Araçlarda Dış ve İç Gürültü Ölçümü Nasıl Yapılır?

Yalıtım malzemeleri araç gürültü kontrolünün son safhasını oluşturur. Önce kaynakta sonra iletim yollarında iyileştirmeler yapılır, netice tatminkâr olmazsa yalıtıma gidilir (genellikle gerekir).

Bu amaçla kullanılan malzemelerden üç ana özellik istenir:

Ses geçiş kaybı, ses yutumu ve panel titreşimlerini sönümleme.

Bunlarda birincisi bariyer etkisi yapacak yoğunluğu yüksek malzemeler, ikincisi düşük yoğunluklu gözenekli veya lifli malzemeler, üçüncüsü de genelde ısıtılarak tatbik edilen bitümlü malzemelerdir.

Bütün bu malzemelerin yanmaz veya en azından alev almaz ve yanma geciktirici, yanarken zehirli gaz çıkarmayan kimyasallardan üretilme şartı vardır.

Dış gürültü ölçümü:  Dış gürültü ölçümü aracın iki tarafında eksenden 7.5 m uzaklıkta, 120 cm yükseklikte, araç ivmelenme halindeyken, yapılır. Bu metot taşıtın şehir trafiğinde davranışını simüle etmektedir. Ses seviyesine etki eden gürültü kaynaklarından, motor (emme ve fan sesi dahil), egzoz çıkışı ve lastik-yol en önemlisidir.

İç gürültü ölçümü: İç gürültü ürünün kalitesinin bir göstergesi olduğundan, araç üreticileri iç gürültünün düşürülmesi amacıyla yuğun araştırma ve geliştirme çalışmaları yürütmektedirler.

Standarda göre iç gürültü araç kulak seviyesinde ölçülür. Sürücü koltuğunda koltuk oturma yüzeyi ile sırtlığının birleştiği çizgiden 70 cm yukarıda ve orta eksenden 20 cm araç iç tarafına doğru olan noktaya mikrofon yerleştirilir. Yolcu koltuğunda ise mikrofon aynı yüksekliğe ama ortaya yerleştirilir. Araçtaki koltuk sayısına bağlı olarak diğer koltuklarda da bazı ölçümler yapılır. Taşıt düz bir yolda en üst vitesi ile seyrederken değişik hızlarda ses seviyeleri tespit edilir.

Gürültü izolasyonu hakkında bilgi verebilir misiniz?

Ses seviyesine etki eden en önemli gürültü kaynakları; motor (emmeve fan sesi dahil), egzoz çıkışı ve lastik-yol ara yüzeyidir. Son yıllarda çevre bilincinin artması ve dolayısıyla baskısının da etkili olmasıyla standartlardaki sınır değerler teknolojinin müsaade edeceği en alt değerlere indirilmiştir. Teknoloji iyileştirmeleri daha çok motor ve egzoz kaynaklarında yapılabilmiş, lastik gürültüsü kapsamında çok çalışma yapıldığı halde seyir emniyetini azaltmadan yapılacak iyileştirmeler pek yeterli olamamıştır. Lastik ve yol birlikte etkileşim yapmakta esas faydanın yol kaplamalarının geliştirilmesinde olduğu görülmektedir.

İç gürültü seviyesi, yalıtım malzemelerinin kalitesinin bir göstergesi olduğundan, araç üreticileri iç gürültünün düşürülmesi amacıyla yoğun araştırma ve geliştirme çalışmaları yürütmektedirler. Araç iç gürültü kaynakları oldukça çoktur. Motor ve aksamları, lastiğin yanında aracın altına asılan egzoz sistemi ve bağlantıları, panel titreşimleri, rüzgar, dönen bütün elemanlar (vites kutusu dişlileri, diferansiyel, vs.) gibi birçok kaynak ve taşınım yolu iç gürültüde etkili olmaktadır. Lastik gürültüsü dış gürültüde lastik ile zemin arasındaki temas ve hava sıkışma olaylarında oluşmakta iken iç gürültüde daha çok süspansiyon sistemi üzerinden geçen titreşim kaynaklı olaylar etkili olmaktadır.

Gürültü yalıtım malzemeleri araç gürültü kontrolünün son safhasını oluşturur. Gürültü kontrolünde; önce kaynakta, sonra iletim yollarında iyileştirmeler yapılır. Netice tatminkâr olmazsa yalıtıma gidilir. Bu amaçla kullanılan malzemelerden üç ana özellik istenir: ses geçiş kaybı, ses yutumu, panel titreşimlerini sönümleme. Bunlarda birincisi bariyer etkisi yapacak yoğunluğu yüksek malzemeler, ikincisi düşük yoğunluklu gözenekli veya lifli malzemeler, üçüncüsü de genelde ısıtılarak tatbik edilen bitümlü malzemelerdir.
Ayrıca şunu da belirteyim ki 92/97/EEC regülâsyonu gereği otomobillerde kullanılan benzinli ya da dizel motorların 74 ± 1 dB(A) ve direkt enjeksiyonlu dizel motorların 75 ± 1 dB(A) gürültü seviyesinde olması gerekir.