Hava basınç göstergesi (Fren Devresi I Basınç Göstergesi, Fren Devresi II Basınç Göstergesi) görevi nedir?

Hava basınç göstergesi hava tankındaki hava basıncını gösterir. İkaz lambası yandığında aracın hemen güvenli bir yerde durdurulması gerekir. Rezervuar/Tank basıncı yetersizse fren devresinde veya el freni devresinde hava basıncının düşük olduğunu belirten uyarı lambası yanar. El freni indirildiğinde üç ikaz/uyarı lambası sönünceye kadar yola çıkılmamalıdır.

Önemli Not I: Hava basıncı seviyesi 7 bar değerinin altına düşerse uyarı lambası yanar ve sesli uyarı devreye girer. Yeterli hava basıncı sağlanana kadar araç hareket ettirilemez.

hava-basinc-gostergesi

ESP Artık Standart Olacak!

Elektronik stabilite programı (ESP) ve lastik basınç kontrol sistemi, ülkemizde Kasım 2014 tarihinden itibaren satılan her otomobilde ve 1.3 tona kadar olan hafif ticari araçlarda standart hale geliyor. Kontrol kaybını önlemede büyük öneme sahip olan ve “elektronik melek” olarak adlandırılan ESP sistemi, önden kaymalarda viraj içerisindeki arka tekere, arkadan kaymalarda ise viraj dışarısındaki ön tekere fren müdahalesinde bulunarak aracın kontrolden çıkmasını önlüyor. Lastik basınç kontrol sistemi ise, jantlarda yer alan sensörler vasıtasıyla basınç farkını algılayarak sürücüyü uyarıyor. Ülkemiz otomobil pazarında rekabet eden markaların bir bölümünde bu sistemler bir süredir standart olarak sunuluyor. Fakat halen daha ESP ve lastik basınç kontrolünden yoksun olarak satılan otomobiller mevcut. Aslında bu gibi sistemlerin yasal zorunluluk nedeniyle değil de, insani bir sorumluluk bilinciyle satılan her otomobilde standart sunulmasını arzu ederdik. Her ne kadar bu böyle olmasa da bundan böyle bu sistemlerin standart hale gelmesi can ve mal kaybının önüne geçilmesi açısından son derece faydalı olacaktır.

Vakummetre nedir?

Emme manifoldundan geçen havanın veya hava-yakıt karışımının oluşturduğu göreli basıncı ölçmeye yarayan alete vakummetre denir.

Kompresyon (Ateş) segmanı nedir?

Kompresyon segmanları, sıkıştırma ve yanma stroku esnasında, piston ile silindir arasından karter yağ haznesine hava-yakıt karışımı ve yanmış gazın kaçmasını engeller. Kompresyon segmanlarının sayısı motora göre değişir. Genellikle her bir piston üzerinde 2 adet kompresyon segmanı yerleştirilmiştir. Üstteki kompresyon segmanı direkt yüksek basınç ve sıcaklık ile temas halinde olduğu için buna ateş segmanı denir.

Segmanlardaki radyal basınç nelere bağlıdır?

Radyal temas, iş zamanında segman arkasındaki yanma gaz basıncı ve segman esneme özelliği ile olur.

Segman yuvasındaki basınç, segmanı radyal yönde silindire doğru bastırır ve sürtünme işi artar. Radyal basınç 50-250 kPa’dır.

Segmanların boyutları radyal basıncın büyüklüğüne ve dağılımına bağlıdır. Ortalama radyal basınç;

Kompresyon segmanlarında: 0,11-0,25 MPa

Yağ segmanlarında: 0,20-0,40 MPa

Ortalama radyal basınç:

  • Motorun dönme sayısına,
  • Silindir çapına,
  • Yağlama koşullarına,

ve

  • Malzemeye

bağlıdır.

Silindir kapak contası

Silindir kapak contası, motor bloğu ile silindir kapağı arasında sızdırmazlık sağlayan bir motor parçasıdır. Silindir kapak contası çok fazla değişik durum ile karşı karşıya kaldığı için birçok özelliğe sahip olması gerekmektedir. Örneğin:

Bloktaki yağ ve su kanalları ile kapaktaki kanalların uygun biçimde karşılaşmasını sağlayarak yağın ve suyun dışarıya sızmasına engel olmalıdır.
Silindir ile yanma odası arasında bir tampon görevi görerek oluşan yüksek kompresyonun dışarı sızmasını engellemelidir.
Ayrıca yanma sonucu oluşan yüksek basınç ve sıcaklığa dirençli olmalı ve bu şartlar altında deforme olmamalıdır.

Malzemesi: Contanın basınca karşı direncini arttırmak için içine çelik tellerden örgüler yapılmaktadır. Sızdırmazlık sağlaması için de kenarlarına bakır veya alüminyum kuşaklar geçirilmektedir.

Ortalama efektif basınç nedir?

Motorun gerçek çevrimdekine eşdeğer bir Pe gücü vermesi için bir strok boyunca pistona etkimesi gereken sabit basınçtır.

  1. Motor gücü, ortalama efektif basınç ve motor devrine bağlı olarak değişir.
  2. Ortalama efektif basınç, efektif güç için krankın sürekli çevrilmesini sağlayan ve motor torku ile doğru orantılı olan bir büyüklüktür.

Her üç araçtan birinin lastikleri tehlike sinyali veriyor!

Michelin’in sürücüleri lastiklerde yanlış hava basıncının trafikte yarattığı tehlikelere karşı bilinçlendirmek için başlattığı “Lastiklerde Doğru Hava Basıncı” aktiviteleri sonuçları, bir kez daha sürücülerin lastik hava basınçları hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarını ortaya çıkardı.

20 noktada gerçekleştirilen Lastikte Doğru Hava Basıncı aktivitelerinde 4 bin 206 araçta yapılan ölçümlerde her yüz araçtan 32’sinin lastiklerinin hava basıncının tehlikeli boyutta olduğu ortaya çıktı.

19 Eylül tarihinde Ümraniye Meydan’da başlayan Lastikte Doğru hava Basıncı etkinlikleri, Marmara Forum, Meydan AVM, İçerenköy Carrefour, Beylikdüzü Migros gibi yoğun alışveriş merkezlerinin yanısıra Sabancı Üniversitesi, Sarıyer Koç Üniversitesi gibi üniversite kampüsleriyle Berceste Dinlenme Tesisleri, Sa-Sa Sapanca dinlenme tesisleri ve çeşitli benzin istasyonlarında gerçekleştirildi.

4 bini aşkın aracın lastikleri kontrol edildi

Michelin Pazarlama Direktörü Sertan Akçagöz, lastikte doğru hava basıncının önemine işaret ederek, “Michelin olarak yolcu ve yaya güvenliği bilincini artırmak için 2004 yılından beri geleneksel olarak her yıl düzenlediğimiz etkinlikler sayesinde binlerce kullanıcıya, lastikte doğru hava basıncını ve önemini anlatmaya çalışıyoruz. Trafikte daha güvenli yol almalarına yardımcı olmaya çalışıyoruz. Bu sene düzenlediğimiz aktivitelerde üniversite öğrencilerinden, kadın ve uzun yol sürücülerine kadar farklı profillerde 4 binden fazla şoföre ulaştık. Ortaya çıkan rakamsal sonuçların yanı sıra kullanıcıların lastikleri ve lastik basınçları hakkındaki eksik bilgileri de dikkat çekiciydi” dedi.

Araçların yüzde 51’i düşük hava basıncına sahip

Bu sene düzenlenen aktivitelerde 4 bin 206 araç üzerinde yapılan ölçümlerde yüzde 51’inin düşük hava basıncı ile seyreden araçlar olduğu ortaya çıktı. Ölçüm yapılan araçların yüzde 5’inin ise yüksek hava basıncına sahip olduğu tespit edildi.

Aktivitelerde sürücülere lastik hava basıncı hakkında bilgi veren Michelin görevlileri, sürücülerin sorularını da yanıtladı. Gelen sorulara bakıldığında sürücülerin çoğunun lastikler hakkında tam olarak bilgi sahibi olmadıkları ortaya çıktı.

Yıllara göre karşılaştırma

Yıl İncelenen araç sayısı Düşük hava basıncı
2012 4206 % 32
2011 4556 % 30
2010 3880 % 43
2009 3071 % 53
2008 3696 % 61
2007 4109 % 57

 

Düşük hava basıncı neden tehlikeli?

Lastiklerde düşük hava basıncı, lastiğin aşırı esneyerek ısınmasına ve bununla birlikte temas yüzeyinin bozularak yol tutuşunun azalmasına neden oluyor. Eksik basınçlı lastikler, ıslak zeminde daha ciddi sorunlara yol açıyor. Diğer bir ifadeyle, basınç ne kadar az ise lastiğin yolla teması da o kadar az oluyor ve bu da araç kontrolünün kaybedilmesine ve kazalara yol açabiliyor.

Lastikler, taşıt ile yol arasındaki tek temas noktasını oluşturdukları için, yol güvenliği ve yakıt ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır.

Eksik hava basıncıyla kullanılan lastikler:

  • Yol tutuş kabiliyetini azaltır.
  • Direksiyon hâkimiyetinde tutarsızlığa neden olur.
  • Islak zeminde fren mesafesini uzatır
  • Aşırı ısınacağından patlama riski artar

Tüm bunlar da trafik kazalarının meydana gelmesi riskini artırır.

Yanlış hava basıncı tüketimi artırıyor

Lastik hava basıncı, karayolu güvenliği kadar ekonomik araç kullanımını da doğrudan etkiliyor. Hava basıncı düştükçe, lastiğin yuvarlanma direnci artıyor. Ortaya çıkan enerji kaybının motor tarafından dengelenmesi daha fazla tüketime neden oluyor. Eksik hava basıncı lastiklerde hızlı aşınmaya da yol açarak, lastik ömrünü % 30’a varan oranda azaltıyor.

Sürücüleri lastik hava basınçlarını düzenli olarak kontrol ettirmeleri konusunda uyaran Michelin, lastiklere en az ayda bir kez ve uzun yolculuklar öncesinde araç üreticilerinin tavsiyesine uygun olarak hava basılmasını öneriyor.

Eksik hava basıncı lastiğin ömrünü yüzde 30 azaltıyor

Lastik hava basıncı, karayolu güvenliği kadar ekonomik araç kullanımını da doğrudan etkiliyor.

  • Lastik hava basıncı düştükçe, lastiğin yuvarlanma direnci artar
  • Ortaya çıkan enerji kaybının motor tarafından dengelenmesi daha fazla yakıt tüketimine neden olur
  • Eksik hava basıncı ayrıca lastik omuzlarında fazla basınca ve bunun sonucunda daha hızlı aşınmaya yol açarak, lastik ömrünü % 30’a kadar azaltır.